Thủ tướng chủ trì Hội nghị tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

(TITC) – Sáng 13/8/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì Hội nghị toàn quốc tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, đồng thời định hướng nội dung giai đoạn 2026-2030.

Các đại biểu chủ trì hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ và trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Đồng chủ trì có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia Nguyễn Hòa Bình; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh. Tham dự còn có lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các địa phương; cùng đại sứ, đại diện các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Tình cảm, trách nhiệm và mệnh lệnh từ trái tim

Phát biểu khai mạc, trong không khí cả nước đang sôi nổi kỷ niệm nhiều ngày lễ lớn, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ mà còn là tình cảm sâu sắc, là mệnh lệnh từ trái tim, mang giá trị nhân văn cao cả.

Thủ tướng chia sẻ, đây là vùng còn nhiều khó khăn về hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế, vệ sinh môi trường, sinh kế và tập quán sản xuất. Dù vậy, đồng bào các dân tộc luôn đoàn kết, gắn bó, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra rằng quá trình triển khai Chương trình vẫn còn manh mún, chia cắt, thiếu đồng bộ và gắn kết, chưa thật sự tập trung, trọng tâm, trọng điểm. Do đó, hội nghị cần tập trung đánh giá khách quan thành tựu, hạn chế, bài học kinh nghiệm; đồng thời đề xuất giải pháp để giai đoạn tới đạt hiệu quả cao hơn.

Thủ tướng phát biểu chỉ đạo hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đổi mới tư duy, cách làm để mang lại lợi ích cho cộng đồng

Theo Thủ tướng, phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, toàn dân, cả hệ thống chính trị vào cuộc. Ông nhấn mạnh cần: Đổi mới tư duy, cách nghĩ, cách làm. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi. Hoàn thiện thể chế phát triển. Ưu tiên nguồn lực tài chính có trọng tâm, trọng điểm. Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao. Quy hoạch, phát triển sản xuất, nâng tầm sản phẩm đặc trưng.

Thủ tướng đặc biệt lưu ý, với các sản phẩm tiêu biểu OCOP, cần xây dựng thương hiệu, quy hoạch vùng nguyên liệu bài bản, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, phải gắn kết với doanh nghiệp, huy động ngân hàng hỗ trợ vốn, liên kết hộ gia đình – hợp tác xã – doanh nghiệp để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

137.000 tỷ đồng đầu tư cho Chương trình

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia, cả nước hiện có 53 dân tộc thiểu số với hơn 14,4 triệu người, cư trú trên địa bàn chiếm khoảng 3/4 diện tích tự nhiên cả nước. Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có vị trí chiến lược quan trọng, giàu tiềm năng về nông – lâm nghiệp, khoáng sản, thủy điện, du lịch sinh thái, thương mại biên giới. Tuy nhiên, đây cũng là khu vực còn nhiều khó khăn, hạ tầng thiếu thốn, tỷ lệ hộ nghèo cao, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục còn hạn chế.

Nhằm khắc phục tình trạng này, năm 2019–2020, Quốc hội đã phê duyệt Đề án tổng thể và Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021–2030. Ngay sau đó, Chính phủ phê duyệt giai đoạn I (2021–2025) với tổng vốn trên 137.000 tỷ đồng.

Chương trình gồm 10 dự án lớn, tập trung vào: giải quyết đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; ổn định dân cư; phát triển sản xuất bền vững; đầu tư hạ tầng; nâng cao chất lượng giáo dục – y tế; bảo tồn văn hóa; bình đẳng giới; hỗ trợ các dân tộc thiểu số rất ít người; truyền thông, vận động…

Những kết quả nổi bật sau 5 năm

Trong giai đoạn 2021–2025, Chương trình đã đạt nhiều kết quả quan trọng như: Hỗ trợ đất ở cho 10.549 hộ, nhà ở cho 42.567 hộ, đất sản xuất cho 13.387 hộ, chuyển đổi nghề cho 54.899 hộ. 479.358 hộ được hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán, 809 công trình nước sinh hoạt tập trung được xây dựng. Quy hoạch, ổn định dân cư cho 25.056 hộ; hỗ trợ khoán bảo vệ gần 1,48 triệu ha rừng. Triển khai 403 dự án sản xuất theo chuỗi giá trị với tổng giá trị 306 tỷ đồng; 383 mô hình chăn nuôi, trồng trọt cho hơn 36.600 hộ. Đầu tư 6.018 công trình giao thông nông thôn, hơn 8.673 km đường được cứng hóa; 442 công trình điện, 90 trạm phát thanh, gần 1.800 nhà sinh hoạt cộng đồng. Cải tạo, nâng cấp 183 trạm y tế xã, trang bị thiết bị cho 118 trạm y tế, nâng cấp 225 trạm y tế xã và 629 công trình trường lớp học đạt chuẩn. 1.901 mô hình đào tạo nghề cho 115.575 lao động; hơn 5.000 người được đào tạo kỹ năng nghề và ngoại ngữ để đi làm việc ở nước ngoài. Hỗ trợ đầu tư, bảo tồn 48 làng bản và 69 điểm du lịch tiêu biểu, tu bổ 124 lễ hội truyền thống, xây dựng 4.409 nhà văn hóa/khu thể thao thôn bản. Đặc biệt, tỷ lệ giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt 3,4%/năm, vượt chỉ tiêu 3,2%. Thu nhập bình quân đạt 43,4 triệu đồng/người/năm, tăng gấp 3,1 lần so với 2020.

Bên cạnh thành tựu, vẫn còn một số mục tiêu chưa đạt như: cơ sở hạ tầng tại các xã đặc biệt khó khăn chưa đồng bộ. Tỷ lệ trường, lớp học kiên cố mới đạt 94,6%. Tỷ lệ hộ dân được xem truyền hình đạt 97%, nghe phát thanh 98,3%. Công tác định canh, định cư, giải quyết đất ở, đất sản xuất còn chậm.

Định hướng giai đoạn 2026–2030

Hội nghị thống nhất, giai đoạn II (2026–2030) cần tập trung khắc phục 3 nhóm mục tiêu chưa hoàn thành, đồng thời tiếp tục duy trì, nâng cao những kết quả đã đạt được, phấn đấu hoàn thành toàn bộ mục tiêu Chương trình theo Nghị quyết 120/2020/QH14.

Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng thiết yếu; phát triển sản xuất gắn với nâng cao thu nhập; thu hẹp dần khoảng cách mức sống; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; hỗ trợ hiệu quả cho nhóm đồng bào còn khó khăn đặc thù; đẩy mạnh truyền thông, ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc.

Sau 5 năm triển khai, Chương trình đã tạo ra chuyển biến rõ rệt trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hội nghị khẳng định, phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chính là đầu tư cho tương lai của đất nước, có ý nghĩa đặc biệt trong việc đảm bảo quốc phòng, an ninh, và hướng tới mục tiêu chung: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.

Trung tâm Thông tin du lịch