Cô gái Dao nặng lòng với du lịch cộng đồng
(TITC) – Lý Mắn Mẩy là một cô gái trẻ người Dao ở Tả Phìn (Sa Pa, Lào Cai). Với niềm đam mê du lịch cộng đồng, Lý Mắn Mẩy đã từ bỏ công việc phiên dịch và hướng dẫn viên tiếng Trung với mức lương lên đến 500.000 đồng/giờ ở Lào Cai để quay về cùng bà con tham gia thành lập Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Tả Phìn, cùng bà con cải thiện đời sống kinh tế, bảo tồn văn hóa người Dao.
Lý Mắn Mẩy (tên thân mật là Mẩy Hạnh) sinh năm 1997 tại bản Tả Phìn, thị xã Sa Pa. Năm 2016, Mẩy Hạnh xuống Lào Cai học tiếng Trung, vừa học, vừa làm phiên dịch cho các chủ hàng buôn bán hoa quả. Công việc chủ yếu là dịch thông tin số lượng hàng, giá tiền, hợp đồng… Mỗi ngày chỉ làm việc từ 2-3 giờ với mức thù lao 700.000-800.000 đồng. Thời gian còn lại, thỉnh thoảng Mẩy Hạnh nhận làm hướng dẫn viên (HDV) tiếng Trung cho công ty du lịch ở Lào Cai để dẫn khách sang biên giới, mỗi chuyến cũng kiếm được 400.000-500.000 đồng.

Lý Mắn Mẩy. Ảnh: TITC
Năm 2019, Mẩy Hạnh lập gia đình, cuộc sống trở nên bận rộn hơn nên Mẩy Hạnh từng có suy nghĩ không theo công việc làm HDV nữa. Thời điểm đó, Mẩy Hạnh được tiếp cận thông tin tư vấn việc cộng đồng cùng đoàn kết làm du lịch của Phòng Văn hóa thông tin thị xã Sa Pa. Thế là Mẩy Hạnh quyết định từ bỏ công việc HDV tiếng Trung ở Lào Cải, về Sa Pa tham gia vào Hợp tác xã (HTX) Du lịch cộng đồng Tả Phìn từ đó.

Lý Mắn Mẩy giới thiệu với du khách về tu viện cổ Tả Phìn. Ảnh: TITC
Tuy tuổi nhỏ, nhưng bản thân là người nhanh nhẹn, giao tiếp tốt; lại có kiến thức, từng tham gia vào hoạt động du lịch nên Mẩy Hạnh được bầu tham gia vào Ban quản trị HTX. Bản thân Mẩy Hạnh cũng cùng bà con HTX Du lịch cộng đồng Tả Phìn bàn thảo, đề xuất ý kiến làm du lịch để giúp bà con phát triển kinh tế, bán được nhiều hàng hóa, thuốc Nam, thổ cẩm hơn; đồng thời góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc mình… Mẩy Hạnh chia sẻ: “Em nghĩ rằng, càng đông khách du lịch đến địa phương, càng cần bảo tồn, lưu giữ những nét văn hóa mộc mạc, đơn sơ của người bản địa. Chính là để du khách đến địa phương có cái để tìm hiểu, khám phá, trải nghiệm. Không thể để du khách đi quảng đường xa từ chốn đô thị hiện đại đến với đồng bào dân tộc chỉ để ăn một bữa ăn rồi về. Mà du khách phải được trải nghiệm, được đi cùng HDV bản địa, được tham quan các cảnh quan quanh vùng, được khám phá những nét văn hóa của đồng bào tộc, được thưởng thức những món ăn độc đáo…”.

Lý Mắn Mẩy giới thiệu về hoa văn trên trang phục đồng bào Dao với du khách. Ảnh TITC
Mẩy Hạnh đã mạnh dạn đề xuất đưa vào hoạt động dịch vụ HDV cho HTX Du lịch cộng đồng Tả Phìn. Mẩy Hạnh quan niệm, nếu chỉ với thuốc tắm, thổ cẩm, thì dịch vụ cho khách trải nghiệm vẫn còn đơn điệu. Mẩy Hạnh đã huy động một vài bạn trẻ tham gia thực hiện vài lần dẫn tour và đã thuyết phục được tập thể ban quản lý HTX chấp thuận cho phép lập một nhóm HDV do chính Mẩy Hạnh phụ trách, dẫn chính và dẫn dắt các bạn HDV trong nhóm cùng học tập. Hàng tuần, hàng tháng, Mẩy Hạnh đều tranh thủ thời gian rảnh tập huấn, hướng dẫn cho các bạn trong nhóm HDV. Mẩy Hạnh đặc biệt nhấn mạnh về việc bảo tồn, giới thiệu những nét bản sắc văn hóa của dân tộc Dao Tả Phìn với du khách; hướng dẫn giới thiệu cho du khách những gì, những cái nào, phong thái nói chuyện, ngôn ngữ ra sao…

Lý Mắn Mẩy trong trang phục cô dâu và giới thiệu với du khách về đám cưới người Dao đỏ. Ảnh: TITC
Tham gia vào HTX Du lịch cộng đồng Tả Phìn, Mẩy Hạnh luôn đau đáu vấn đề khai thác cảnh sắc quê hương, văn hóa dân tộc để níu chân du khách, hướng đến phát triển du lịch bền vững. Mẩy Hạnh đã vận động HTX lựa chọn những món ăn độc đáo, nổi bật dành cho khách quý mang đậm bản sắc của người Dao để phục vụ du khách; những món ăn đều được chế biến kết hợp với nguyên liệu là những phương thuốc, sản vật, các loại cây bản địa có tác dụng bảo vệ, tái tạo sức khỏe. Đồng thời chia sẻ những bài thuốc về thư giãn sức khỏe cho du khách, biến những nét đặc trưng văn hóa của dân tộc Dao thành sản phẩm hàng hóa phục vụ du khách.
Trung tâm Thông tin du lịch