Pa pỉnh tộp – Đặc sản cá nướng trứ danh trong văn hóa ẩm thực đồng bào Thái

(TITC) – Nhắc đến ẩm thực của các dân tộc vùng cao Tây Bắc không thể không nhắc đến “pa pỉnh tộp” – món cá nướng gập của người Thái. Đây được xem là một biểu tượng ẩm thực đặc sắc, kết tinh tinh hoa của núi rừng và sự khéo léo, tinh tế trong cách chế biến của người dân bản địa.

Pa pỉnh tộp – món ăn ngon trong văn hóa ẩm thực đồng bào Thái

Tên gọi “pa pỉnh tộp” trong tiếng Thái nghĩa là “cá nướng gập”, trong đó “pa” là cá, “pỉnh” là nướng, còn “tộp” là gập lại. Nguyên liệu chính thường là cá suối tươi, đặc biệt là cá trắm, cá chép, cá pa vẩu… được bắt ngay tại các khe suối trong, nước lạnh và sạch. Cá sau khi được mổ dọc sống lưng, làm sạch ruột nhưng vẫn giữ nguyên đầu và đuôi, sẽ được ướp cùng nhiều loại gia vị đặc trưng của người Thái: mắc khén, hạt dổi, sả băm, gừng, tỏi, ớt, hành, thì là, rau thơm rừng, và một chút mắm muối cho vừa ăn.

Điểm đặc biệt tạo nên linh hồn của món ăn chính là mắc khén, loại hạt tiêu rừng với vị cay nồng, tê tê nơi đầu lưỡi và hương thơm đặc trưng không lẫn với bất kỳ loại gia vị nào khác. Khi cá đã thấm đều gia vị, người Thái gập đôi thân cá lại, dùng que tre xiên và kẹp chặt, rồi đem nướng trên than hồng. Trong quá trình nướng, người chế biến luôn trở đều tay để cá chín đều, vàng ruộm bên ngoài mà vẫn giữ được độ mềm, thơm ngọt bên trong.

Khi cá chín, mùi thơm của mắc khén hòa quyện với mùi béo ngậy của thịt cá lan tỏa khắp gian bếp. Lớp da cá giòn rụm, phần thịt bên trong đậm đà, quyện cùng vị cay nồng và mùi thơm của gia vị rừng khiến bất cứ ai thưởng thức một lần cũng khó quên. Người Thái thường dùng pa pỉnh tộp trong các dịp lễ tết, đón khách quý hoặc bữa cơm sum họp gia đình. Món ăn không chỉ ngon mà còn thể hiện sự mến khách, hiếu khách và tinh thần gắn bó với thiên nhiên của đồng bào.

Ngày nay, pa pỉnh tộp đã trở thành một món đặc sản nổi tiếng của vùng Tây Bắc, có mặt trong hầu hết các nhà hàng dân tộc ở Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai… Du khách khi đến với bản làng người Thái đều được mời thưởng thức món ăn này như một nghi thức thân tình, thể hiện lòng hiếu khách của chủ nhà

Pa pỉnh tộp không chỉ là một món ăn ngon mà còn là một phần của bản sắc văn hóa người Thái. Trong từng miếng cá nướng là sự kết hợp hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa lao động và sáng tạo, giữa hương vị truyền thống và tình cảm chân thành. Giữa nhịp sống hiện đại, món ăn dân dã ấy vẫn giữ nguyên giá trị, như một sợi dây kết nối con người với cội nguồn, với núi rừng quê hương.

Trung tâm Thông tin du lịch