Lễ hội nhảy lửa – Vũ điệu thiêng liêng của người Dao
(TITC) – Trong kho tàng văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam, lễ hội nhảy lửa của người Dao là một trong những nghi lễ độc đáo và giàu tính huyền bí. Đây không chỉ là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc mà còn thể hiện niềm tin, sức mạnh tinh thần và mối liên kết cộng đồng bền chặt của người Dao ở nhiều địa phương vùng núi phía Bắc như Lào Cai, Tuyên Quang, Thái Nguyên…
Lễ hội thường được tổ chức vào dịp cuối năm hoặc đầu xuân, khi mùa màng đã xong xuôi, bà con có thời gian sum vầy. Người Dao quan niệm lửa là biểu tượng của sự thanh sạch, ấm áp, đồng thời có khả năng xua đuổi tà ma, mang lại may mắn và thịnh vượng. Vì vậy, nhảy lửa không đơn thuần là trò diễn, lễ hội mà là một nghi thức tâm linh để tạ ơn trời đất, tổ tiên, thần linh và cầu chúc một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, sức khỏe dồi dào.
Điểm đặc biệt trong lễ hội nhảy lửa là sự xuất hiện của thầy cúng. Ông giữ vai trò trung tâm, thực hiện các nghi lễ mở đầu nhằm mời gọi thần linh chứng giám. Khi những lời khấn thiêng liêng được cất lên, bếp lửa lớn giữa sân được nhóm đỏ rực, những thanh củi cháy đỏ tạo nên khung cảnh huyền ảo. Âm nhạc cúng lễ vang vọng với tiếng chiêng, tiếng trống dồn dập, thôi thúc nhịp điệu lễ hội.
Trong bầu không khí ấy, những chàng trai người Dao bước ra, mình mặc trang phục truyền thống rực rỡ, mắt nhắm lại, miệng lẩm nhẩm theo lời khấn, rồi bất ngờ lao vào đống than hồng, nhảy múa một cách mạnh mẽ và dứt khoát. Điều kỳ lạ là dù chân trần giẫm trực tiếp lên than đỏ, các chàng trai không hề bị bỏng hay đau đớn. Người Dao tin rằng khi tham gia lễ nhảy lửa, các chàng trai đã được thần linh nhập hồn, ban cho sức mạnh siêu nhiên để vượt qua mọi hiểm nguy.
Vũ điệu trên lửa thường kéo dài từ 15 đến 30 phút, khi lửa tàn thì phần nghi lễ cũng kết thúc. Cả bản làng quây quần bên nhau, vừa cổ vũ, vừa hòa mình trong tiếng trống, tiếng chiêng sôi động. Sau phần nhảy lửa, mọi người cùng nhau ăn uống, ca hát, nhảy múa, tạo nên bầu không khí đoàn kết, vui tươi, ấm áp.
Lễ hội nhảy lửa không chỉ là minh chứng cho niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng của người Dao mà còn thể hiện triết lý sống, coi trọng sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên. Hình ảnh con người hòa mình với lửa, chạm vào sức mạnh của tự nhiên mà không sợ hãi, đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, tinh thần bất khuất, sự gắn bó cộng đồng.
Ngày nay, lễ hội nhảy lửa còn được đưa vào các chương trình giao lưu văn hóa, lễ hội du lịch để quảng bá bản sắc của người Dao đến du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, đồng bào vẫn giữ nguyên sự linh thiêng vốn có, bởi họ quan niệm đây là lễ hội của niềm tin, của tổ tiên truyền lại chứ không chỉ là một màn trình diễn.Trung tâm Thông tin du lịch
