Lễ hội A Riêu Car – Biểu tượng đoàn kết của người Pa Cô
(TITC) – A Riêu Car là lễ hội linh thiêng và quan trọng bậc nhất của đồng bào Pa Cô. Từ xa xưa, lễ hội này đã giữ vai trò như sợi dây gắn kết cộng đồng, thắt chặt tình đoàn kết giữa các làng, bản, thông gia, anh em và bạn bè kết nghĩa, đồng thời là nơi bà con gửi gắm lời cầu chúc, sự giúp đỡ lẫn nhau khi gặp rủi ro, hoạn nạn. Không chỉ mang ý nghĩa văn hóa – tâm linh, A Riêu Car còn được xem như hương ước bất thành văn của cộng đồng, răn dạy con cháu những điều phải tránh để gìn giữ sự yên bình, no ấm cho buôn làng.
Lễ hội A Riêu Car của đồng bào Pa Cô ở khu vực miền núi phía Tây thuộc thành phố Huế hiện nay có lịch sử lâu đời và được xem là một trong những lễ hội có quy mô lớn nhất của dân tộc này. Do chỉ diễn ra khoảng từ 20 đến 30 năm một lần, bà con chuẩn bị lễ hội hết sức chu đáo, từ lễ vật, trang phục, không gian cho đến thời điểm cử hành.
A Riêu Car gồm 23 nghi thức truyền thống, được thực hiện trang trọng theo đúng phong tục cha ông để lại. Nổi bật trong đó là nghi thức đón khách tại đầu làng, báo hiệu lễ hội bắt đầu, đón đại biểu và khách quý, thể hiện lòng hiếu khách và sự trọng thị của chủ lễ; cùng những điệu múa mang tính biểu tượng như Pa dưưn Veel – vũ điệu chào mừng lễ hội, thể hiện niềm vui và lòng biết ơn đối với tổ tiên và các vị thần.
Tâm điểm của lễ hội là nghi lễ Chật Ty riaq – nghi lễ đâm trâu mang tính biểu trưng. Trong đời sống văn hóa tinh thần của các dân tộc thiểu số trên dãy Trường Sơn, đây là nghi lễ thiêng liêng nhằm tạ ơn thần linh đã ban cho bản làng nguồn nước, nương rẫy, núi rừng và các nguồn tài nguyên quý giá để bà con dựng nhà, lập bản và có cuộc sống ấm no. Nghi lễ được thực hiện trang trọng, thể hiện niềm tin của cộng đồng vào sự che chở của trời đất và mong ước cho mùa màng tươi tốt, bản làng bình an.
Khi những nghi thức cuối cùng hoàn tất, lễ hội khép lại bằng nghi lễ Zi Zar – nghi thức báo hiệu kết thúc. Âm vang của Zi Zar như gửi gắm lời tạm biệt, hẹn gặp lại trong mùa A Riêu Car tiếp theo sau vài thập kỷ nữa, khi cộng đồng hội tụ đủ phúc lộc và điều kiện để tổ chức lễ hội mới.
A Riêu Car không chỉ là một sự kiện văn hóa lớn mà còn là dịp để các già làng, những người uy tín gặp gỡ, khẳng định sự gắn bó keo sơn giữa các buôn làng Pa Cô. Đây cũng là minh chứng cho tinh thần đoàn kết giữa các cộng đồng cư dân trên dãy Trường Sơn, cùng chia ngọt sẻ bùi, tôn trọng và hỗ trợ nhau trong cuộc sống như lời định ước thiêng liêng truyền đời của người Pa Cô.
Trung tâm Thông tin du lịch
