Gỏi lá: Tinh hoa ẩm thực đại ngàn Tây Nguyên
(TITC) – Trong kho tàng ẩm thực phong phú của Việt Nam, gỏi lá là một món ăn đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số. Đến với mảnh đất Quảng Ngãi (Kon Tum cũ), du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng Tây Nguyên, mà còn có cơ hội thưởng thức gỏi lá – món ăn độc đáo, trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực nơi đây.
Gỏi lá Kon Tum không chỉ là một món ăn, mà còn là một “tác phẩm nghệ thuật” kết tinh sự hài hòa giữa thiên nhiên và bàn tay khéo léo của con người. Nguyên liệu chính là những loại lá rừng tươi được người dân hái vào sáng sớm. Mỗi loại lá mang một màu sắc và hương vị riêng – nồng nàn, cay nồng, thanh mát hay dịu nhẹ góp phần tạo nên bản sắc đặc biệt cho món gỏi.
Để chế biến gỏi lá, người dân địa phương thường sử dụng từ 30 đến 60 loại lá khác nhau như lộc vừng, sung, ổi, xoài, chùm ruột, đinh lăng, lá mơ… cùng nhiều loại lá thuốc quen thuộc trong đời sống. Gỏi được ăn kèm với giò thủ, thịt ba chỉ thái mỏng, bì heo và tôm đất rang khô.
Tuy chỉ là thành phần phụ, nhưng bì heo lại đòi hỏi quy trình chế biến công phu: thái sợi thật mỏng, giã riềng, trộn thính và nêm nếm sao cho vừa miệng. Đi kèm với đó là tiêu xanh, muối hạt và ớt chỉ thiên, loại ớt cay nồng đặc trưng của vùng đất đỏ Tây Nguyên.
Tất cả nguyên liệu được bày biện hài hòa, nổi bật trên nền sắc xanh tự nhiên. Nhưng điểm nhấn đặc biệt nhất của gỏi lá Kon Tum chính là nước chấm. Không phải nước mắm hay nước tương quen thuộc, mà là loại nước chấm được làm từ gạo nếp lên men (hèm rượu), xay nhuyễn cùng tôm và thịt ba chỉ. Hỗn hợp này được phi thơm hành khô, đảo đều với sa tế và gia vị rồi đun nhỏ lửa đến khi dậy mùi thơm đặc trưng, tạo nên linh hồn của món gỏi.
Cách thưởng thức gỏi lá cũng là một trải nghiệm thú vị. Người ăn chọn một chiếc lá bản to như lá sung hoặc cải xanh làm lớp ngoài, sau đó thêm khoảng dưới mười loại lá nhỏ để đảm bảo vừa miệng. Tiếp đến là thịt ba chỉ, tôm đất, bì heo; cuối cùng rắc thêm muối, tiêu và chan một thìa nước chấm lên trên. Chỉ một miếng gỏi đã đủ mang lại sự hòa quyện tinh tế của nhiều tầng hương vị: giòn mát, chát nhẹ, chua thanh, thơm dịu, ngọt mềm và cay nồng.
Gỏi lá thường xuất hiện trong các dịp lễ hội, những buổi họp mặt gia đình hay gặp gỡ bạn bè. Mỗi cuốn gỏi như chứa đựng một câu chuyện, một phần ký ức và hồn vía của vùng đất Kon Tum đầy nắng gió. Thưởng thức gỏi lá không chỉ là khám phá hương vị, mà còn là hành trình hòa mình vào văn hóa bản địa, nơi sự mộc mạc, giản dị được nâng tầm qua sự tinh tế trong từng hương vị.
Trung tâm Thông tin du lịch
