Đặc sắc Lễ hội Lồng Tồng – Ngày hội xuống đồng của người Tày
(TITC) – Lễ hội Lồng Tồng (còn gọi là lễ hội xuống đồng) là một trong những nét văn hóa đặc sắc, lâu đời của người Tày sinh sống ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn hay Thái Nguyên. Diễn ra vào dịp đầu xuân, thường từ mùng 5 đến rằm tháng Giêng, lễ hội là dịp để đồng bào Tày tạ ơn trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Lễ hội Lồng Tồng – lễ hội truyền thống mang đậm đà bản sắc dân tộc của người Tày (Ảnh: bvhttdl.gov.vn)
Từ xa xưa, người Tày quan niệm rằng con người và thiên nhiên có mối quan hệ gắn bó mật thiết. Mọi thành quả lao động, nhất là trong nông nghiệp, đều chịu ảnh hưởng của thời tiết, của đất và nước. Bởi vậy, Lễ hội Lồng Tồng không chỉ là một sự kiện vui chơi, mà còn mang ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh và tổ tiên.
Lễ hội thường có hai phần, phần hội và phần lễ. Phần lễ thường được tổ chức trên một cánh đồng rộng, nơi có ruộng nước bằng phẳng – biểu tượng cho sự trù phú, màu mỡ. Khi mặt trời vừa lên, thầy cúng cùng các bô lão trong làng tiến hành nghi lễ dâng cúng. Lễ vật gồm xôi ngũ sắc, gà luộc, bánh chưng, rượu nếp, hoa quả, trầu cau… Tất cả đều được bày biện trang trọng trên bàn thờ đặt giữa ruộng. Thầy cúng đọc bài khấn cầu cho “quốc thái dân an”, mùa màng tươi tốt, người người khỏe mạnh, nhà nhà yên vui. Sau nghi lễ, người được chọn thường là già làng hoặc chủ ruộng giỏi nhất sẽ thực hiện “lễ cày đầu xuân”, cày vài đường tượng trưng trên thửa ruộng để mở đầu cho một vụ mùa mới.
Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội rộn ràng, tưng bừng tiếng cười nói, tiếng hát Then, tiếng đàn tính, cùng những trò chơi dân gian mang đậm sắc màu văn hóa Tày. Người dân và du khách cùng nhau tham gia các trò ném còn, đánh yến, kéo co, bịt mắt bắt dê, múa sạp… Trong tiếng trống hội rộn ràng, nam thanh nữ tú diện những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, hòa vào điệu hát lượn, hát sli giao duyên ngọt ngào, tạo nên không khí vui tươi, ấm áp tình người.
Lễ hội Lồng Tồng không chỉ là dịp để người Tày bày tỏ lòng thành kính với trời đất mà còn là cơ hội để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và thể hiện tinh thần đoàn kết. Ngày nay, dù đời sống xã hội có nhiều thay đổi, lễ hội vẫn được duy trì và tổ chức quy mô hơn, trở thành điểm nhấn văn hóa, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Giữa nhịp sống hiện đại, Lễ hội Lồng Tồng của người Tày vẫn giữ được hồn cốt truyền thống – là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc thiểu số Việt Nam. Không chỉ là ngày hội cầu mùa, đó còn là biểu tượng của niềm tin, của sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên và khát vọng vươn tới cuộc sống sung túc, ấm no.
Trung tâm Thông tin du lịch
