Báo chí – người bạn đồng hành cùng đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch

(TITC) – Những năm gần đây, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có bước chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế – xã hội. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, nhiều mô hình phát triển du lịch cộng đồng hình thành và lan tỏa. Góp phần vào thành quả đó, báo chí đã và đang đóng vai trò quan trọng như một “cầu nối” giữa chính sách của Đảng, Nhà nước với cuộc sống của đồng bào – đặc biệt trong lĩnh vực phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc.

Cầu nối giữa ý Đảng và lòng dân

Theo ông Lò Việt Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La, báo chí chính là kênh tuyên truyền chủ lực, góp phần khơi dậy tinh thần tự lực, sáng tạo trong cộng đồng các dân tộc thiểu số. Thông qua các ấn phẩm, chương trình truyền thông, báo chí đã giúp người dân nắm bắt chủ trương, chính sách, học hỏi kiến thức sản xuất, khởi nghiệp và phát triển du lịch địa phương.

Đặc biệt, các ấn phẩm của Báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN) như Tuần Tin tức, Báo ảnh Dân tộc và Miền núi, cùng bốn chuyên trang điện tử trên baotintuc.vn, đã trở thành nguồn thông tin thiết thực cho đồng bào vùng sâu, vùng xa. Các bài viết phổ biến kiến thức, giới thiệu mô hình du lịch cộng đồng hiệu quả, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, kinh nghiệm phát triển sản phẩm OCOP, giúp đồng bào có thêm hướng đi mới trong phát triển kinh tế gắn với du lịch.

Hiện Báo ảnh Dân tộc và Miền núi xuất bản hằng tháng 12 ấn phẩm song ngữ (Việt – Khmer, Việt – Mông, Việt – Êđê, Việt – Chăm, Việt – Tày, Việt – Cơtu…), với số lượng 69.000 cuốn/kỳ, là kênh thông tin hữu ích góp phần duy trì và phát triển ngôn ngữ, văn hóa của các dân tộc. Nhiều người dân gọi báo chí là “cuốn cẩm nang” hay “người bạn đồng hành” trong cuộc sống và phát triển du lịch ở địa phương.

Những nhà báo thầm lặng “đồng hành cùng vùng khó”

Không chỉ là người đưa tin, nhiều nhà báo đã gắn bó sâu sắc với vùng cao, trở thành cầu nối cảm thông giữa báo chí và đồng bào. Chương trình “Đồng hành cùng vùng khó” do Báo Tin tức (nay là Báo Tin tức và Dân tộc, TTXVN) triển khai suốt hơn 13 năm qua, đã đến với nhiều bản làng xa xôi của miền núi phía Bắc và các huyện biên giới phía Nam, mang theo cả thông tin và tấm lòng sẻ chia.

Theo bà Ninh Hồng Nga, Tổng Biên tập Báo Tin tức, “nơi nào có khó khăn, nơi ấy có bước chân của người làm báo”. Những hành trình ấy không chỉ là hoạt động tác nghiệp mà còn là sứ mệnh lan tỏa tinh thần nhân ái, khơi dậy khát vọng vươn lên của đồng bào các dân tộc.

Nhiều phóng viên đã tự học ngôn ngữ bản địa để thuận tiện trong tiếp cận, phỏng vấn, thấu hiểu tâm tư của người dân. Nhà báo Đặng Công Mạo, phóng viên TTXVN tại An Giang, là người nhiều năm theo dõi, phản ánh đời sống đồng bào Khmer và Chăm ở vùng biên giới Tây Nam. Anh chia sẻ: “Nhiệm vụ của người làm báo không chỉ là ghi nhận thông tin mà còn là kể lại câu chuyện của những con người đang gìn giữ bản sắc văn hóa và truyền thống lao động bền bỉ nơi biên cương Tổ quốc.”

Nhà báo Thu Hòa (Ban Dân tộc VOV4 – Đài Tiếng nói Việt Nam) cũng là một trong những gương mặt dấn thân vì nghề. Với chị, mỗi chuyến công tác vùng cao không chỉ là nhiệm vụ mà còn là cơ hội để được sống cùng đồng bào, hiểu hơn về nỗi nhọc nhằn và niềm tin yêu cuộc sống của họ. “Nếu chỉ nhìn khó khăn là trở ngại, bạn sẽ sớm chùn bước. Nhưng khi cảm nhận được tình cảm chân thành của đồng bào, bạn sẽ thấy đó là nguồn động lực vô giá để tiếp tục cống hiến,” chị chia sẻ.

Lan tỏa giá trị – thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng

Theo bà Hoàng Thị Hạnh, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo), nhiều bài viết, chương trình của TTXVN, đặc biệt qua các ấn phẩm song ngữ, đã giúp đồng bào dân tộc thiểu số vừa tiếp cận thông tin, vừa bảo tồn tiếng nói, chữ viết và bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch văn hóa – du lịch cộng đồng, hướng tới mô hình phát triển bền vững gắn với bản sắc địa phương.

Không chỉ tuyên truyền chính sách, báo chí còn phản ánh chân thực tiếng nói, nguyện vọng của đồng bào, trở thành kênh thông tin hai chiều giữa người dân và chính quyền. Báo chí không chỉ lan tỏa câu chuyện đẹp mà còn giúp đồng bào giám sát việc thực hiện chính sách, dự án phát triển ở địa phương, bảo đảm công bằng và minh bạch.

Từ thực tiễn, nhiều địa phương vùng cao như Lào Cai, Tuyên Quang, Lai Châu… đã hình thành các mô hình du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc dân tộc Mông, Dao, Tày, Nùng. Các mô hình này đều được truyền thông mạnh mẽ trên báo chí, giúp quảng bá hình ảnh, thu hút khách du lịch, góp phần nâng cao thu nhập, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi.

Nâng cao vai trò báo chí trong giai đoạn mới

Dù đã có nhiều thành tựu, song đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn mong muốn báo chí tiếp tục có thêm các nội dung thiết thực, gần gũi hơn với đời sống. Thông tin về kỹ thuật canh tác, phát triển du lịch cộng đồng, thị trường tiêu thụ sản phẩm, kỹ năng du lịch số… cần được thể hiện bằng hình ảnh trực quan, ngôn ngữ dễ hiểu và phù hợp với từng vùng văn hóa.

Bên cạnh đó, việc phát triển các kênh truyền thông số, ứng dụng di động song ngữ cũng được kỳ vọng sẽ giúp thông tin đến với đồng bào nhanh hơn, thuận tiện hơn, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và phát triển du lịch thông minh đang được ngành du lịch ứng dụng và triển khai mạnh mẽ.

Trung tâm Thông tin du lịch