Bánh dày của đồng bào Mông ở Cổng trời Mường Lống
(TITC) – Bánh dày của đồng bào Mông ở Mường Lống (xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An) đi ra từ truyền thuyết. Và cho đến hôm nay, bánh dày vẫn luôn hiện diện hằng ngày trong đời sống và văn hóa truyền thống của đồng bào ở vùng đất được ví là Cổng trời Mường Lống.
Các khâu làm bánh dày được đồng bào Mông ở Mường Lống thực hiện công phu
Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An là nơi sinh sống của gần 6.000 người, trong đó đồng bào Mông chiếm trên 99%. Ở độ cao 1.500m so với mực nước biển, Mường Lống có nền nhiệt thấp và thay đổi chu kỳ như 4 mùa trong 1 ngày. Có lẽ cũng chính vì địa hình, khí hậu đặc trưng nên văn hóa, ẩm thực của đồng bào Mông nơi đây đậm đà bản sắc.
Bánh dày tên tiếng Mông gọi là Lu dúa. Đây là món ăn đặc trưng đã ăn sâu vào bao thế hệ Người Mông ở Mường Lống. Trong đời sống văn hóa, bánh dày có mặt trong tất cả các lễ, hội, Tết và cả trong đời sống thường ngày của đồng bào Mông.
Qua tìm hiểu, nguyên liệu làm bánh dày của đồng bào Mông ở Mường Lống là loại nếp rẫy do đồng bào trồng trên sườn núi. Nếp nương có mùi thơm, độ dẻo cao đặc trưng của vùng cao Mường lống. Sau khi lựa chọn nếp kỹ càng, đồng bào đem đi ngâm trong một ngày rồi đổ thành xôi. Xôi được hông trong chĩnh hông truyền thống, đun củi lửa giữ ở mức vừa để xôi chín đều và tạo được sự mềm dẻo.
Công đoạn ép khuôn bánh
Rồi đến, đổ xôi vào cối giã bánh, xôi đổ vào cối giã ngay từ khi lấy ở chĩnh ra còn nóng hổi. Giã bánh là công đoạn cần sức khỏe và sự nhanh nhẹn nên thường là người đàn ông Mông đảm nhận. Điều đặc biệt ở chỗ, cối giã bánh được làm từ thân cây gỗ chắc, thớ mịn, có mùi gỗ thơm và được khoét rỗng ruột. Cùng với cối, chày giã bánh cũng được làm từ loại gỗ cứng và nặng.
Sau khi giã khoảng 20 – 30 phút, xôi đã dẻo mịn là đem ra tạo khuôn bánh. Khâu này cần sự khéo léo nên người phụ nữ Mông thường đảm nhận. Để không dính vào tay khi nặn, người Mông sẽ luộc trứng gà lên, lấy lòng đỏ đâm mịn rồi xoa lên tay.
Những chiếc bánh được nặn ra bỏ vào lá chuối xanh sạch sẽ và ép lại. Bánh dày được làm theo cách mà đồng bào Mông ở Mường Lống làm có thể cất để ăn trong một tháng mà không lo bị hư hỏng. Đó cũng là một trong những lý do làm cho bánh dày của đồng bào Mông ở Mường Lống luôn hiện diện trong đời sống, văn hóa của đồng bào ở Cổng trời Mường Lống.
Trung tâm Thông tin du lịch
