Trải nghiệm văn hóa Lô Lô ở làng du lịch cộng đồng Khuổi Khon

(TITC) – Khuổi Khon hiện có hơn 60 hộ đồng bào dân tộc Lô Lô đang sinh sống. Nơi đây được Cao Bằng chọn triển khai đề án bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc Lô Lô gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Dân tộc Lô Lô có các tên gọi khác là Mùn Di, Di, Màn Di, La La, Ô Man, Lu Lộc Màn…, thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng – Miến. Theo nhiều tài liệu, người Lô Lô ở Việt Nam có quan hệ mật thiết với người Di ở Trung Quốc. Ở Cao Bằng, người Lô Lô cư trú chủ yếu trên khu vực Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng tỉnh Cao Bằng, thuộc nhóm Lô Lô đen.

Làng du lịch cộng đồng Khuổi Khon xã Hưng Đạo

Hiện nay, ở xóm Khuổi Khon xã Hưng Đạo có hơn 60 hộ đồng bào Lô Lô đen đang sinh sống. Nơi đây cũng là một điểm du lịch cộng đồng thu hút khách du lịch trải nghiệm những giá trị văn hoá truyền thống độc đáo của người Lô Lô. Đồng bào ở đây vẫn gìn giữ kho tàng di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khá đặc sắc, phong phú như: không gian kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực, kho tàng dân ca, dân vũ, dân nhạc, nghề thủ công truyền thống, các lễ hội truyền thống và nghi thức, nghi lễ trong cuộc sống hằng ngày…

Du khách trải nghiệm các điệu dân ca, dân vũ của đồng bào Lô Lô xóm Khuổi Khon. Ảnh: TITC

Nhà của người Lô Lô được thiết kế có hai cửa ra vào, cửa chính ở gian giữa và một cửa phụ ở gian bên trái để đi ra vườn. Kiến trúc nhà ở của người Lô Lô thường chỉ làm ba gian, gỗ làm nhà là các loại gỗ tốt, chắc và bền như thông đá, sa mộc… Điểm đặc biệt nhất của những ngôi nhà người Lô Lô là được lợp bằng loại ngói âm dương. Ngói âm dương khi lợp sẽ có một viên sấp, một viên ngửa nằm úp lên nhau. Mái ngói âm dương giúp cho ngôi nhà trở nên mát mẻ vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông, dễ dàng thoát nước không bị ứ đọng khi trời mưa.

Phụ nữ Lô Lô đen tự dệt vải, nhuộm, thêu để may trang phục truyền thống

Người Lô Lô rất coi trọng bếp lửa, bởi đây là nơi tạo sự ấm cúng của cả ngôi nhà. Bếp lửa chính là nơi tiếp khách, nơi bàn công chuyện gia đình. Thông thường, đồng bào Lô Lô không để bếp lửa tắt, lúc không đun nấu sẽ ủ than dưới lớp tro để bếp luôn duy trì hơi ấm. Khi mặt trời lặn, những tia nắng cuối ngày dần tan biến thì những thành viên trong gia đình người Lô Lô sẽ cùng quây quần bên bếp lửa giữa nhà. Trong sinh hoạt hằng ngày, người Lô Lô có thói quen uống rượu và có tập quán mời rượu khi khách đến chơi. Bản sắc văn hoá riêng của dân tộc Lô Lô chính là những bộ trang phục truyền thống. Phụ nữ Lô Lô là mặc áo cổ vuông, xẻ ngực cài khuy bằng vải hoặc đồng. Ống tay áo được trang trí nhiều họa tiết hoa văn hoặc đính kèm nhiều miếng vải màu khác nhau. Sống lưng áo trang trí các họa tiết hình vuông nhỏ, hở bụng.

Du khách giao lưu cùng đồng bào Lô Lô xóm Khuổi Khon. Ảnh: TITC

Đến với làng du lịch cộng đồng Khuổi Khon, du khách sẽ được giao lưu, trải nghiệm văn hóa riêng biệt của đồng bào bản địa; được tham gia thêu, dệt thổ cẩm, giao lưu văn nghệ hay tham gia các nghi lễ đám cưới, lễ cúng thần rừng của người Lô Lô…

Trung tâm Thông tin du lich