Cốm Tú Lệ – Hương vị mùa thu quyến rũ nơi vùng cao Tây Bắc

(TITC) – Trong bức tranh ẩm thực đặc sắc của vùng cao Tây Bắc, cốm Tú Lệ từ lâu đã trở thành một niềm tự hào và là biểu tượng của sự tinh khiết, thơm ngon mà thiên nhiên ban tặng. Nằm dưới chân đèo Khau Phạ hùng vĩ, thung lũng Tú Lệ vốn nổi tiếng với những thửa ruộng bậc thang óng ả, lúa nếp nương thơm dẻo. Chính từ hạt ngọc trời ấy, người dân địa phương đã làm nên món cốm Tú Lệ – một đặc sản níu chân du khách gần xa.

Điều làm nên sự khác biệt của cốm Tú Lệ chính là giống lúa nếp Tan quý hiếm, chỉ sinh trưởng trên những thửa ruộng được bao bọc bởi khí hậu mát lành, đất đai màu mỡ, nguồn nước tinh khiết chảy về từ những ngọn núi đá vôi. Khi lúa bắt đầu ngậm sữa, hạt căng mẩy, xanh mướt cũng là lúc người dân gặt hái để làm cốm. Đây là khoảng thời gian quyết định hương vị dẻo thơm của từng hạt cốm.

Quy trình làm cốm Tú Lệ đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo của người thợ. Lúa sau khi tuốt sẽ được rang trong chảo gang với lửa vừa, đảo đều tay để hạt lúa không bị cháy. Tiếp đó, hạt lúa được giã nhuyễn trong cối đá, sàng sẩy nhiều lần cho sạch vỏ trấu, giữ lại phần hạt cốm xanh ngọc, mềm dẻo và thơm nức. Cốm vừa làm xong được gói trong lá dong hoặc lá chuối non, giúp hạt cốm giữ được độ tươi, khi mở ra tỏa hương thơm dịu dàng của lúa non.

Nhắc đến cốm Tú Lệ, người ta thường nhớ đến sự hòa quyện tinh tế của nhiều hương vị. Hạt cốm dẻo mà không dính, ngọt bùi mà thanh mát, để lại dư vị khó quên nơi đầu lưỡi. Cốm sau khi làm xong có thể ăn ngay, đậm đà hơn thì chấm cùng quả chuối chín. Người dân địa phương còn dùng cốm để nấu chè, làm bánh cốm, bánh dày hay nấu xôi, tạo nên những món ăn vừa dân dã vừa mang đậm bản sắc vùng cao.

Không chỉ là một món ăn, cốm Tú Lệ còn gắn liền với đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Thái. Mỗi dịp mùa cốm về, bản làng lại rộn rã tiếng chày giã cốm, tiếng cười nói hòa cùng hương lúa non ngan ngát. Đó cũng là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn với đất trời đã ban tặng mùa màng trù phú, đồng thời gửi gắm tình cảm chân thành đến du khách phương xa.

Ngày nay, cốm Tú Lệ không chỉ hiện diện trong các phiên chợ vùng cao, mà còn theo chân thương lái đến nhiều tỉnh, thành phố. Mỗi gói cốm xanh ngát như mang theo hơi thở của núi rừng Tây Bắc, trở thành món quà quê giản dị mà ý nghĩa. Nhiều du khách khi đến Lào Cai (Yên Bái trước đây) đều mong được thưởng thức và mang về chút hương vị cốm Tú Lệ để làm quà biếu người thân, bạn bè.

Trung tâm Thông tin du lịch