Sắc màu thổ cẩm người Tày ở Cao Bằng: Bức tranh văn hóa sống động nơi biên cương Tổ quốc

(TITC) – Nghề dệt thổ cẩm là một trong những nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh miền núi phía Bắc. Người Tày ở Cao Bằng cũng như vậy, nghề dệt thổ cẩm đã gắn bó mật thiết với đời sống của đồng bào dân tộc nơi đây. Trải qua bao thế hệ, thổ cẩm không chỉ là vật dụng sinh hoạt hằng ngày mà còn mang đậm giá trị thẩm mỹ, tâm linh, thể hiện sự khéo léo, tinh tế và tâm hồn của người Tày miền sơn cước.

Hình ảnh người phụ nữ Tày bên khung cửi (Ảnh: TITC)

Ngay từ xa xưa, trong mỗi nếp nhà sàn của người Tày, khung cửi gỗ luôn là vật dụng quen thuộc. Các bà, các mẹ, các chị thường dành thời gian rảnh rỗi để se sợi, mắc khung và dệt vải. Hoa văn trên thổ cẩm của người Tày ở Cao Bằng khá phong phú, chủ yếu mô phỏng từ thiên nhiên và đời sống hằng ngày: hình hoa lá, chim muông, núi rừng, sông suối… Đặc biệt, các họa tiết thường được sắp xếp theo lối đối xứng, hài hòa, tạo nên cảm giác vừa cân đối vừa mềm mại. Thổ cẩm Tày không chỉ đơn thuần là tấm vải che thân mà còn gửi gắm quan niệm thẩm mỹ, thế giới quan và niềm tin của đồng bào. Sản phẩm thổ cẩm của người Tày rất đa dạng, từ quần áo, khăn đội đầu, túi đựng đến chăn màn, vỏ gối. Mỗi sản phẩm đều được làm thủ công tỉ mỉ, mang trong đó công sức và tình cảm của người thợ.

Ngày nay, mặc dù cuộc sống hiện đại khiến trang phục công nghiệp trở nên phổ biến, nhưng nghề dệt thổ cẩm của người Tày ở Cao Bằng vẫn được gìn giữ như một phần hồn cốt dân tộc. Nhiều bản làng đã thành lập các tổ nhóm dệt thổ cẩm nhằm bảo tồn nghề truyền thống, đồng thời tạo sản phẩm phục vụ du lịch. Du khách khi đến Cao Bằng thường rất thích thú khi được chiêm ngưỡng, trải nghiệm quá trình dệt vải, hay chọn mua những sản phẩm thổ cẩm làm quà lưu niệm.

Từ khung cửi đơn sơ, nhiều sản phẩm thổ cẩm đã được tạo ra (Ảnh: TITC)

Không chỉ có giá trị kinh tế, nghề dệt thổ cẩm còn góp phần quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa. Những tấm thổ cẩm với màu sắc, hoa văn đặc trưng chính là “ngôn ngữ” kể chuyện về thiên nhiên, con người và lịch sử của dân tộc Tày. Thông qua từng đường dệt, đồng bào gửi gắm tình yêu quê hương, niềm tự hào về truyền thống và khát vọng gìn giữ cội nguồn.

Trong bối cảnh hội nhập, thổ cẩm Tày ở Cao Bằng cần được quảng bá rộng rãi hơn nữa, kết hợp với sáng tạo để phù hợp với nhu cầu hiện đại. Nhiều nhà thiết kế đã bắt đầu ứng dụng chất liệu thổ cẩm vào thời trang đương đại, tạo ra sản phẩm vừa giữ được nét truyền thống vừa mang tính ứng dụng cao. Đây chính là hướng đi bền vững để nghề dệt thổ cẩm không chỉ sống mãi trong đời sống văn hóa của người Tày mà còn vươn xa ra thị trường trong và ngoài nước.

Các sản phẩm thổ cẩm người Tày ở Cao Bằng rất đẹp mắt và được làm thủ công tỉ mỉ (Ảnh: TITC)

Trung tâm Thông tin du lịch